Van hằng nhiệt là một trong những bộ phận quan trọng đối với động cơ xe ô tô. Vậy cụ thể chúng có tác dụng gì? Dưới đây là một số thông tin chi tiết về van hằng nhiệt, cấu tạo, nguyên lý hoạt động, các lỗi hư hỏng và cách kiểm tra cơ bản.

1. Van hằng nhiệt là gì? Tác dụng của van hằng nhiệt

Trong động cơ, van hằng nhiệt đóng vai trò vô cùng quan trọng. Đây là một bộ phận nhỏ nằm trong hệ thống làm mát thường được trang bị trên động cơ của xe ô tô. Tuy nhỏ nhưng chúng lại có vai trò lớn trong việc ổn định nhiệt độ của động cơ, giúp tiết kiệm nhiên liệu, gia tăng tuổi thọ và độ bền cho xe. Thông thường, van hằng nhiệt ô tô sẽ được lắp trên đường ống dẫn từ động cơ đến két nước.

Van hằng nhiệt là gì đang khiến nhiều người băn khoăn
Van hằng nhiệt là gì đang khiến nhiều người băn khoăn

Van hằng nhiệt có nhiệm vụ chính là điều hoà nhiệt độ và kiểm soát sự quá nhiệt của động cơ. Cụ thể, lò xo bên trong van hàng nhiệt sẽ giúp điều tiết lượng nước làm mát từ lốc máy vào bộ tản nhiệt nhằm đảm bảo cho động cơ hoạt động ổn định và hiệu quả. Nhiệm vụ cũng chính là tác dụng của loại van này mà nhiều người đang quan tâm.

Có thể hiểu đơn giản thì van hằng nhiệt như một chiếc cổng, chúng có thể mở (cho phép) hoặc đóng (không cho phép) dòng chất làm mát từ động cơ vào bộ tản nhiệt. Điều này giúp đảm bảo sự hoạt động của động cơ và thiết bị được ổn định, an toàn nhất.

2. Cấu tạo của van hằng nhiệt

Bộ phận trên được cấu tạo như thế nào? Đây là câu hỏi chung của nhiều người. Theo đó, van hằng nhiệt được cấu thành từ: van chính, van thứ cấp, xi lanh nạp, con dấu và lò xo. Mỗi chi tiết đảm nhận những nhiệm vụ nhất định, cụ thể:

Van có cấu tạo bao gồm nhiều chi tiết
Van có cấu tạo bao gồm nhiều chi tiết
  • Van chính: Đây là chi tiết giúp kiểm soát dòng chảy của nước, có nhiệm vụ làm mát bên trong động cơ. Khi nhiệt độ của hệ thống làm mát tăng lên cao thì van chính sẽ mở dần và xả nhiều nước, giúp bộ tản nhiệt được làm mát.
  • Van thứ cấp: Bên cạnh van chính thì van thứ cấp cũng đóng vai trò vô cùng quan trọng. Khi van này mở thì lượng nước làm mát đi qua bộ tản nhiệt sẽ được lưu thông theo chu trình khép kín. Khi nhiệt độ nước làm mát tăng lên thì van này sẽ đóng lại và nước làm mát được dẫn đến bộ tản nhiệt động cơ. Trường hợp nước làm mát không di chuyển kịp thời tới bộ tản nhiệt thì động cơ sẽ bị nóng lên nhanh chóng.
  • Xi lanh nạp: Đây cũng là một trong những bộ phận khá quan trọng với van hằng nhiệt. Khi nhiệt độ nước làm mát động cơ tăng lên thì xi lanh nạp đầy sáp sẽ bắt đầu tan chảy và làm cho van chính mở ra. Lúc này, lượng nước làm mát sẽ được dẫn trực tiếp vào bộ tản nhiệt, làm mát động cơ. Nếu nước làm mát thấp, sáp ở trạng thái rắn thì van xả của bộ tản nhiệt sẽ được mở ra.
  • Lò xò: Có nhiệm vụ đưa van chính đóng lại khi nhiệt độ làm mát đã giảm xuống dưới mức quy định.
  • Con dấu: Đây là bộ phận có nhiệm vụ ngăn chặn bất kỳ dòng chảy không mong muốn nào đi qua van chính của bộ tản nhiệt. Thêm vào đó, khi con dấu hoạt động chính xác thì vị trí đặt phải sạch sẽ, gọn gàng.

Đây là những bộ phận cơ bản, cấu thành van hằng nhiệt. Mỗi bộ phận đều tham gia vào quá trình làm mát động cơ và giúp động cơ có thể hoạt động trơn tru, ổn định.

3. Nguyên lý hoạt động của van hằng nhiệt

Có thể nói, van hằng nhiệt cũng khá quan trọng với động cơ nói riêng và xe ô tô nói chung. Chúng hoạt động thông qua phản ứng với những thay đổi về nhiệt độ của chất làm mát động cơ. Chính vì vậy, nếu chất làm mát động cơ nguội thì van hằng nhiệt sẽ đóng. Ngược lại, nếu chất làm mát động cơ đủ nóng thì van sẽ được mở ra để chất làm mát đi tới bộ tản nhiệt và làm mát động cơ.

Loại van trên hoạt động theo nguyên lý nhất định
Loại van trên hoạt động theo nguyên lý nhất định

Nguyên lý hoạt động của van hằng nhiệt khá đơn giản, cụ thể:

  • Đầu tiên, khi mới khởi động xe, động cơ lúc này chưa được làm nóng nên van hằng nhiệt vẫn ở trạng thái đóng và quá trình làm mát không diễn ra. 
  • Khi nhiệt độ dầu trong động cơ quá cao thì van nước bắt đầu mở để chuẩn bị cho quá trình làm mát.
  • Khi nước làm mát có nhiệt độ thấp (dưới 87 độ C) thì lò xo đẩy xi lanh đi lên. Lúc này van đóng lại và nước làm mát không thể di chuyển qua van hằng nhiệt. 
  • Khi nhiệt độ 87 – 95 độ C thì lò xo, xi lanh sẽ đi xuống và van hằng nhiệt sẽ mở thông đường nước từ động cơ di chuyển ra bộ tản nhiệt và làm mát cho xe. 

Nguyên lý trên khá đơn giản và tuỳ mỗi trường hợp mà van sẽ đóng hoặc mở khác nhau. Đây là cơ chế tự động theo chức năng của từng thiết bị.

4. Các dấu hiệu hư hỏng của van hằng nhiệt

4.1 Động cơ thay đổi nhiệt độ bất thường

Đây là một trong những lỗi hư hỏng phổ biến thường gặp khi van hằng nhiệt gặp vấn đề. Chính vì vậy, người sử dụng nên theo dõi đồng hồ đo nhiệt độ trên bảng điều khiển thường xuyên để sớm phát hiện lỗi. Khi kim nhọn rơi xuống thì có thể lỗi do van hằng nhiệt của ô tô gặp vấn đề. Lúc này cần kiểm tra kỹ và xử lý sớm.

Nhiệt độ động cơ thay đổi bất thường cũng là vấn đề mà người dùng cần lưu ý
Nhiệt độ động cơ thay đổi bất thường cũng là vấn đề mà người dùng cần lưu ý

4.2 Động cơ quá nóng (quá nhiệt)

Đây là một trong những dấu hiệu hư hỏng van hằng nhiệt vô cùng nguy hiểm mà người dùng nên đặc biệt lưu ý. Điều này xuất phát từ nguyên do khi van hằng nhiệt bị kẹt ở vị trí đóng khiến chất làm mát không thể di chuyển đến bộ tản nhiệt. Khi động cơ chạy quá lâu trong trường hợp này có thể khiến chúng bị phá huỷ hoàn toàn,vô cùng nguy hiểm cho ô tô và người lái.

Trường hợp động cơ quá nóng cũng có thể do máy bơm bị hỏng hoặc nguyên do khác. Tuy nhiên, dù với lý do nào thì đây cũng là dấu hiệu hư hỏng nặng mà người dùng cần mang xe tới gara để được xử lý kịp thời, tránh phát sinh tình huống nguy hiểm.

4.3 Động cơ quá nguội

Khi động cơ quá nóng hay quá nguội đều không tốt. Ngược lại với trường hợp trên, động cơ quá nguội do van hằng nhiệt bị kẹt ở vị trí mở khiến nước làm mát liên tục chảy vào bộ tản nhiệt, khiến động cơ bị nguội. Điều này cũng gây ảnh hưởng đến quá trình hoạt động của động cơ, khiến chúng kém hiệu quả và gây lãng phí tương đối nhiều.

4.4 Chất làm mát bị rò rỉ

Dấu hiệu này cũng khá phổ biến mà van hằng nhiệt thường xuyên gặp phải. Khi chúng bị hư hỏng thì chất lỏng sẽ bị kẹt lại ở vị trí đóng và thấm ra bên ngoài vỏ hoạc van qua các đường ống.  Lúc này người dùng có thể dễ dàng quan sát thấy nước chảy xuống phía dưới gầm xe. Trường hợp rò rỉ chất làm mát cũng gây ảnh hưởng lớn đến quá trình hoạt động của động cơ nên người sử dụng cần chú ý.

Chất làm mát bị rò rỉ là lỗi khá phổ biến
Chất làm mát bị rò rỉ là lỗi khá phổ biến

4.5 Hiệu suất động cơ kém

Một trong những dấu hiệu khá dễ nhận biết khi van hằng nhiệt gặp vấn đề chính là hiệu suất hoạt động của động cơ ngày càng kém. Bởi nhiệm vụ của chúng là giúp động cơ hoạt động ổn định, trơn tru nên khi van gặp vấn đề cũng khiến động cơ bị ảnh hưởng và hiệu suất giảm.

5. Hướng dẫn cách kiểm tra van hằng nhiệt

Khi xuất hiện những dấu hiệu hư hỏng thì việc kiểm tra van hằng nhiệt là điều mà người dùng cần thực hiện ngay. Một số lưu ý cần ghi nhớ:

  • Đầu tiên, cần kiểm tra nhiệt độ và lưu lượng nước làm mát trước khi tiến hành tháo van.
  • Sau đó người dùng khởi động xe và cho phép động cơ chạy không tải, mở nắp capo và tháo nắp bộ tản nhiệt. Trường hợp xuất hiện chất làm mát chảy ra thì chứng tỏ van hằng nhiệt bị kẹt.
  • Nếu nước làm mát không chảy mà đồng hồ đo nhiệt tăng lên thì chứng tỏ van hằng nhiệt gặp vấn đề. 
  • Bên cạnh đó, người dùng có thể sử dụng nhiệt kế để đọc nhiệt độ trong khối động cơ hoặc đầu xi lanh rồi tiến hành kiểm tra nhiệt độ của ống tản nhiệt phía trên. Trường hợp nhiệt độ không tăng nhiều thì van đang bị kẹt, ngược lại nếu ống tản nhiệt vẫn giữ nguyên nhiệt độ nhưng đồng hồ đo trên bảng điều khiển tăng đột ngột thì lúc này van cũng đang bị lỗi.
Có nhiều cách để kiểm tra van
Có nhiều cách để kiểm tra van

Nhìn chung có nhiều cách để kiểm tra xem van hằng nhiệt có gặp vấn đề hư hỏng gì không? Tuy nhiên, để chắc chắn thì người dùng khi nhận thấy dấu hiệu bất thường, hãy mang chúng đến gara để được kỹ thuật viên kiểm tra, xác định chính xác vấn đề và có hướng xử lý phù hợp.

6. Van hằng nhiệt giá bao nhiêu?

Trên thị trường hiện nay có nhiều loại van đến từ nhiều thương hiệu khác nhau và thích hợp với từng dòng xe cụ thể. Vì vậy, mức giá của van hằng nhiệt cũng có sự chênh lệch. Dưới đây là bảng giá tham khảo một số loại điển hình:

STT

LOẠI

GIÁ THAM KHẢO

1

Van hằng nhiệt Morning 05 – 11 I30 / HQ

300.000 đ

2

Van hằng nhiệt Innova Vios / ĐL

210.000 đ

3

Van Hằng Nhiệt Innova Camry Corolla

170.000 đ

4

Van Hằng Nhiệt Morning 12-19 , Grand I10

250.000 đ

5

Van Hằng Nhiệt Zace

250.000 đ

6

Van hằng nhiệt Daihatsu Citivan

200.000 đ

7

Van Hằng Nhiệt Ranger Everest 2.2 – Xs7q8575aa

600.000 đ

8

Van hằng nhiệt Ford Mondeo 2.5 Ford Escape 3.0 – 1X4E8575EB

850.000 đ

9

Van hằng nhiệt Mitsubishi Attrage 2007

1.300.000 đ

10

Van hằng nhiệt Toyota Zace 99-05

500.000 đ

11

Van Hằng Nhiệt Ford Ranger Mazda Bt50

950.000 đ

12

Van Hằng Nhiệt Nissan Navara

300.000 đ

Mức giá bán của từng loại còn phụ thuộc vào địa chỉ mua hàng cũng như thương hiệu nhất định. Bên cạnh những loại van kể trên thì tuỳ thuộc vào loại xe mà người dùng có thể tìm hiểu van thích hợp. Tuy nhiên, cần lưu ý chọn địa chỉ mua hàng uy tín để đảm bảo chất lượng sản phẩm cũng như mức giá bán hợp lý nhất.

Phía trên là những thông tin chúng tôi cung cấp về van hằng nhiệt. Hy vọng bài viết hữu ích cho nhiều người!

——————

Công ty Cổ phần xe nâng Thiên Sơn – HOTLINE 0869 285 225.

Xem thêm:

Trả lời